Myslenie i perswazja

Myślenie autystyczne, zwane również myśleniem dereistycznym, charakteryzuje się odbieganiem od realnego ustosunkowania się do rzeczywistości obiektywnej. Ogranicza się ono w sposób patologiczny wyłącznie do wewnętrznych przeżyć chorego. Takim stanom myślenia towarzyszy z reguły obojętność chorego na wpływy i wymagania rzeczywistości. Autyzm bywa również określany jako intrapsychiczne przeżywanie aktywności prelogicznej przez chorego. Myślenie autystyczne spotykamy w warunkach patologicznych przede wszystkim w schizofrenii i w kręgu chorób schizofrenicznych. Twórca pojęcia autyzmu, Bleuler, określał go jako objaw polegający na braku realnego ustosunkowania się do wymogów życia oraz na skłonności zastępowania rzeczywistości przez marzenia lub urojenia. Autyzm uważany jest w diagnostyce schizofrenii za objaw osiowy i pierwszoplanowy. Jest on dostrzegalny we wszystkich postaciach schizofrenii, może się przejawiać mniej lub bardziej jaskrawo. Na .początku procesu schizofrenicznego może wyrażać się np. w tendencji do częstych zmian miejsca zatrudnienia, zaś w przebiegu schizofrenii przejawia się często w postępowaniu absurdalnie sprzecznym z normami życia oraz przez ucieczkę od rzeczywistości w świat przeżyć nierealnych (urojenia, halucynacje). Perseweracja polega na powtarzaniu tych samych słów lub zdań w odpowiedzi na różne pytania stawiane przez badającego lub też na powtarzaniu tych samych gestów. Persewerację spotykamy dość często w schizofrenii, może jednak ona występować w wielu organicznych chorobach psychicznych. U osób niedorozwiniętych umysłowo i w otępieniu padaczkowym spotykamy ją stosunkowo często. Perseweracja od werbigeracji różni się tym, że wypowiedzi chorych, które klasyfikujemy jako perseweracje, bez względu na ich uwarunkowania wystąpienia łączą się zawsze w treści wypowiedzi z określonym przeżyciem afektywnym, bliskim choremu i mającym jakieś znaczenie w jego życiu osobistym, podczas gdy werbigeracja jest wynikiem przypadkowych zestawień słów i gestów, opartych jedynie na podobieństwie brzmienia i wyrazu.