Inne zaburzenia zycia uczuciowego

Apatia oznacza wybitne osłabienie lub nawet wygaśnięcie przejawów życia uczuciowego człowieka na wszystkich jego poziomach ewolucyjnych psychiki. Jest to wyjątkowy stan obniżenia pobudliwości emocjonalnej (paraliż emocji) wyrażający się w zobojętnieniu i osłabieniu reakcji na wszelkie bodźce. Ten typ zaburzenia życia psychicznego spotykamy w chorobach organicznych mózgu oraz w wielu psychozach, a nawet reakcjach nerwicowych. Ambiwalencja jest dwubiegunową reakcją afektywną na podnietę lub sytuację lub współistnieniem dwu sprzecznych uczuć, np. jednocześnie miłości i nienawiści, obawy i pragnienia. Ambiwalencja jako fenomen może występować zarówno u ludzi zdrowych, jak i chorych psychicznie. W przypadku pierwszym występuje ona w nerwicach i w sposób zasadniczy nie zmienia zachowania i postępowania człowieka; w przypadku pojawienia się tego stanu np. w przebiegu psychoz, a najczęściej schizofrenii, czyni działanie jednokierunkowe niemożliwym, utrudnia więc, a nawet uniemożliwia, wszelkie działanie czy w myśl urojeń, czy aktywności bez motywacji urojeniowej. Paratymia jest to zaburzenie sfery uczuciowej, wyrażające się w reakcjach afektywnych odwrotnych do reakcji normalnych, np. pojawianie się uczucia radości w przykrych sytuacjach. Objaw ten spotykamy prawie wyłącznie w schizofrenii, jest on wyrazem znacznego uszkodzenia życia psychicznego. Zaburzenia regulacji afektywnej przejawiają się w dwóch stanach: w chwiejności afektywnej lub nietrzymaniu afektów. Chwiejność afektywna polega na niezwykłej łatwości przechodzenia jednego stanu uczuciowego w drugi (np. płaczu w śmiech), a nietrzymanie afektu na niemożności opanowywania określonych stanów emocjonalnych zaistniałych pod wpływem wspomnienia czy określonej sytuacji. Zaburzenia regulacji afektywnej spotykamy najczęściej w przebiegu psychoz wieku starczego. Zjawiska takie, jak stępienie uczuciowe, sztywność afektywną, zanik lub niedorozwój najwyższych form życia uczuciowego, ze względu na swoją odrębność symptornatologiczną, omówione zostaną w działach opisu poszczególnych psychoz.