Stres

Stres termin użyty przez Selyego (profesora uniwersytetu w Montrealu) na oznaczenie stanu w organizmie wywołanego każdym szkodliwym bodźcem, tzw. stresorem, np. wtargnięciem drobnoustrojów chorobotwórczych, urazem czy negatywnym przeżyciem psychicznym. Selye w oparciu o liczne badania, między innymi i na zwierzętach, doszedł do-wniosku, że stresory pobudzają przysadkę mózgową do wydzielania większych ilości hormonu (ACTH) pobudzającego czynność kory nadnerczy. Jest to początek tak zwanej reakcji alarmowej równoznacznej z uruchomieniem sił obronnych ustroju. Innymi słowy ustrój ludzki reaguje na różne czynniki szkodliwe w sposób podobny i typowy, w którym dochodzi do zmian w funkcji osi międzymózgowie-przysadkainadnercza oraz całym układzie wydzielania wewnętrznego. Ten sposób reakcji nazwał Selye reakcją stresową. Jest ona jak pisze "wspólnym mianownikiem wszystkich odczynów przystosowawczych ustroju" i swoistym zespołem składającym się ze wszystkich nieswoistych zmian wywołanych w układzie biologicznym. Ogół tych nieswoistych zmian nosi nazwę ogólnego zespołu przystosowawczego, w którym można wyodrębnić reakcję alarmową połączoną ze wzrostem wydzielania kortykoidów, stadium odporności, w którym ma miejsce umiarkowany wzrost wydzielania kortykoidów,, i stadium wyczerpania z ponownym wzrostem sekrecji kortykoidów. Wiele schorzeń, które noszą nazwę chorób z przystosowania ma być więc następstwem nieprawidłowego przebiegu ogólnego zespołu przystosowania. Do chorób tych należą: choroby nerek, serca, naczyń krwionośnych, alergiczne, zapalne i niektóre psychiczne.